Retsina begon als een slimme bewaarmethode voor wijn en groeide uit tot een beschermde, typisch Griekse wijntraditie.
Voor veel Grieken hoort Retsina bij lange zomeravonden, een tafel vol mezze en het geluid van krekels. De wijn met het herkenbare aroma van dennenhars heeft een geschiedenis die teruggaat tot de oudheid. Wat begon als een slimme manier om wijn te bewaren, groeide uit tot een van de meest eigenzinnige wijntradities van Griekenland.
De oorsprong ligt in de oude Griekse wijnhandel
Meer dan tweeduizend jaar geleden vervoerden de Grieken wijn in aardewerken amforen. Die kruiken waren poreus en konden niet luchtdicht worden afgesloten. Daardoor kwam de wijn in contact met zuurstof en bedierf hij sneller, zeker tijdens lange reizen over zee.
Wijnmakers gebruikten hars van de Aleppoden om de binnenkant en de opening van amforen af te dichten. De hars beschermde de wijn en gaf tegelijk een kruidig, harsachtig aroma af. Dat smaakprofiel raakte zo vertrouwd dat producenten de hars later bewust tijdens het maken van de wijn gingen gebruiken.
Van praktische oplossing naar Griekse traditie
Toen vaten en flessen betere bewaarmogelijkheden boden, was hars technisch niet meer nodig. Toch bleef Retsina bestaan. De smaak was inmiddels onderdeel geworden van de Griekse eetcultuur en werd door generaties wijnmakers doorgegeven.
De wijn werd geschonken in tavernes en bij familiemaaltijden, vooral in Centraal-Griekenland. Attica, Boeotië en Evia zijn nog altijd belangrijke gebieden voor Retsina.
Hoe wordt Retsina vandaag gemaakt?
Retsina begint meestal met Savatiano, een inheemse witte druif die goed tegen het warme, droge klimaat kan. Ook Roditis en soms Assyrtiko worden gebruikt. Tijdens de vergisting voegt de wijnmaker een kleine hoeveelheid verse hars van de Aleppoden toe. Nadat de hars zijn aroma heeft afgegeven, wordt hij weer verwijderd.
Het doel is balans. Goede moderne Retsina smaakt niet alsof je in een dennenbos bijt. Je proeft frisse citrus, kruiden en het karakter van de druif, met een subtiele balsamische toon van dennenhars.
Een wijn die zichzelf opnieuw heeft uitgevonden
Retsina had lange tijd een wat ouderwets imago, mede door eenvoudige massaproductie. Een nieuwe generatie Griekse wijnmakers bracht daar verandering in. Met gezonde druiven, koele vergisting en een veel preciezere dosering hars ontstonden verfijnde wijnen met frisheid, spanning en lengte.
Producenten als Kechris, Gaia en Mylonas laten zien hoeveel variatie de stijl biedt: van licht en toegankelijk tot gastronomisch, complex en geschikt om rustig bij te eten.
Waarom Retsina zo goed bij Grieks eten past
De frisse zuren en kruidige aroma’s maken Retsina opvallend veelzijdig aan tafel. De wijn past mooi bij gegrilde vis, calamari, sardines, dolmades, tzatziki, feta en gegrilde groenten. Ook bij citroen, knoflook en olijfolie — smaken die andere wijnen soms lastig vinden — blijft Retsina overeind.
Serveer de wijn goed gekoeld, rond 8 tot 10 graden, en liever bij eten dan als losse borrelwijn. Zo komen de frisse en kruidige tonen het best tot hun recht.
Een beschermde Griekse wijnnaam
Retsina is meer dan een algemene stijl. Europese wijnregels bepalen dat de naam alleen mag worden gebruikt voor wijn die in Griekenland is geproduceerd met most die met hars van de Aleppoden is behandeld. Wines of Greece beschrijft Retsina dan ook als een traditionele Griekse aanduiding.
Sommige Retsina’s dragen daarnaast een beschermde geografische aanduiding, bijvoorbeeld uit Attica, Boeotië of Evia. Daarmee zijn niet alleen de naam, maar ook specifieke productiegebieden wettelijk vastgelegd.
Zelf de moderne Retsina ontdekken?
Begin toegankelijk met Kechris Kechribari Retsina. Zoek je meer diepgang, probeer dan Kechris De Traan van de Pijnboom of Gaia Ritinitis Nobilis. Schenk er een paar kleine Griekse gerechten bij en proef hoe de wijn met het eten meebeweegt.
Retsina is geen curiositeit uit het verleden. Het is een levende wijntraditie die moderne techniek en duizenden jaren Griekse eetcultuur bij elkaar brengt.
Geniet verantwoord. Geen 18, geen alcohol.
Goed om te wetenRetsina wordt tijdens de vergisting gearomatiseerd met hars van de Aleppoden; daarna wordt de hars verwijderd.
